Kaza Tespit Tutanağı: Kim Düzenler, Nasıl İtiraz Edilir? (2026)

Yasal Uyarı ve Bilgilendirme Sunumu: Ankara'da yaşanan trafik kazaları; maddi kayıplar, bedensel zararlar ve hukuki hak kayıpları açısından mağdurlar için son derece yıkıcı süreçleri beraberinde getirebilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde, kaza sonrasında hak arama özgürlüğünün ilk adımı Ankara tazminat avukatı ve Ankara trafik kazası avukatı ile çalışarak, doğru hukuki adımları atmaktan geçer. Kaza tespit tutanağının tanziminden sigorta başvurularına, maddi ve manevi tazminat davalarından kusur oranlarının tespiti ve Yargıtay emsal kararlarına kadar tüm hukuki süreçlerde hak kaybı yaşamamak adına deneyimli bir Ankara trafik kazası avukatı desteği almak, sürecin doğru yönetilmesinde kritik rol oynamaktadır. Bu rehberde, Ankara'daki adli pratikler ve güncel Yargıtay içtihatları ışığında trafik kazası hukukuna dair merak edilen tüm detayları bulabilirsiniz.

Trafik kazası nedir? Trafik kazası türleri nelerdir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde trafik kazası; "Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır" şeklinde tanımlanmıştır. Neticelerine ve hukuki sonuçlarına göre trafik kazaları temel olarak ikiye ayrılmaktadır:

• Maddi Hasarlı Trafik Kazası: Herhangi bir can kaybı veya bedensel yaralanma meydana gelmeksizin yalnızca araçlarda, karayolu altyapısında, kamu mallarında veya üçüncü kişilere ait taşınır/taşınmaz eşyalarda maddi zarar ve hasar oluşmasıyla neticelenen kazalardır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2023/11279, K. 2025/12887; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.12.2024, E. 2024/5427, K. 2024/9718).
• Ölüm ve Yaralanmalı Trafik Kazası: Kazaya karışan sürücü, yolcu veya yayalardan en az birinin vefat etmesi ya da bedensel bütünlüğünün zarar görerek hafif veya ağır biçimde yaralanmasıyla sonuçlanan kazalardır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 07.06.2023, E. 2023/3635, K. 2023/7642). Bu tür kazalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden adli soruşturmaya konu teşkil eder.

Kaza tespit tutanağı nedir, kim düzenler, önemi nedir?

Tutanağın niteliği ve hukuki değeri

2918 sayılı Kanun'un 83. maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca kaza tespit tutanağı; kazanın meydana geliş şeklini, gün ve saatini, hava ve yol şartlarını, iz ve delilleri, kazaya karışan tarafları ve ihlal edilen trafik kuralını tespit eden resmi bir belgedir.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 02.11.2021 tarihli, E. 2021/25295, K. 2021/14114 sayılı ve Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 18.06.2019 tarihli, E. 2018/4357, K. 2019/9639 sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere; "Kaza tespit tutanağı, kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek cezai ve hukuki uyuşmazlıkların çözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecek bir belgedir." Tutanak kendisi doğrudan bir ceza veya yaptırım içermeyip hukuki niteliği itibarıyla "durum tespitinden ibaret" bir kanıt niteliği taşımaktadır.

Adli yargı ve sigorta uyuşmazlıkları uygulamasında kaza tespit tutanakları, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli ispata elverişli belgelerdendir. Nitekim Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarında Bölge Adliye Mahkemesi ile İlk Derece Mahkemesi gerekçelerine atıfla, tutanakların "aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan resmi belge" veya "trafik kazası tespit tutanağının aksi ispat edilinceye kadar resmi belge niteliğinde olduğu" ve "aksinin her zaman ispat edilebilecek belge niteliğinde bulunduğu" defaten yinelenmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 20.10.2025, E. 2024/2651, K. 2025/14305; 20.10.2025, E. 2023/4799, K. 2025/14306; 18.04.2022, E. 2021/12710, K. 2022/7284; 28.03.2022, E. 2021/12177, K. 2022/6008).

Kaza tespit tutanağını kimler düzenleyebilir?

Kazanın niteliğine göre tutanak tanzim yetkisi ve usulü değişiklik göstermektedir:

• Ölüm ve Yaralanmalı Kazalar: Yaralanma veya ölümle neticelenen trafik kazalarında kaza tespit tutanağı düzenleme yetkisi münhasıran trafik zabıtası veya genel kolluk görevlilerine aittir. Bu durumlarda kolluğun müdahalesi zorunludur.
• Yalnızca Maddi Hasarla Sonuçlanan Kazalar: 2918 sayılı Kanun'un 81/2. maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 152. maddesi gereğince, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazalarda kazaya dahil kişilerin tamamı görevlinin gelmesine gerek görmezlerse aralarında yazılı olarak anlaşarak "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" düzenleyebilirler.

Kaza tespit tutanağı nasıl düzenlenir?

Polis ve Jandarma tarafından trafik kazası sonucunda düzenlenmesi gereken kaza tespit tutanağı haricinde sürücülerin kendi aralarında düzenleyecekleri tutanak örneğine Kaza Tespit Tutanağı örneği (PDF) olarak sitemizden ulaşabilirsiniz.

Hangi hâllerde kişiler kendileri kaza tespit tutanağı tutamaz?

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 152/2-ç maddesi gereğince, aşağıda belirtilen hukuki ve fiili durumlarda kazaya karışan tarafların kendi aralarında tutanak düzenlemesi mümkün olmayıp, kaza tespit tutanağının mutlaka trafik zabıtası veya genel kollukça tanzimi zorunludur:

• Tek Taraflı Kazalar: Kazanın tek taraflı olması (yani olaycı tek bir aracın karışması durumları).
• Ehliyet Yetersizliği veya Yokluğu: Sürücülerden herhangi birinin sürücü belgesinin (ehliyetinin) bulunmaması ya da kullanılan araç cinsine yetersiz olması.
• Zorunlu Sigorta Eksikliği: Kazaya karışan araçlardan birinin geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının (trafik sigortasının) bulunmaması.
• Alkol veya Madde Şüphesi: Sürücülerden birinde alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıldığına dair şüphenin bulunması.
• Kamu Araçlarının Durumu: Kazaya karışan araçlardan birinin kamu kurum veya kuruluşuna ait olması (ambulanslar ve acil sağlık araçları bu kuralın istisnasını oluşturur).
• Kamusal veya Üçüncü Kişi Zararları: Trafik kazası sonucunda kamu malına veya üçüncü kişilere ait taşınır/taşınmaz eşyalara zarar verilmiş olması.

Kaza yapan sürücünün kazadan sonra yapması gerekenler

2918 sayılı Kanun'un 81 ve 82. maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 152 ve 153. maddelerine göre sürücülerin dikkat etmesi gereken yükümlülükler şunlardır:

• Güvenlik Tedbirleri Alma ve Durma: Sürücüler, trafik akışı için ek bir tehlike yaratmayacak biçimde derhal durmalı; reflektör veya yansıtıcı cihazlar yerleştirerek kaza mahallinde can ve trafik güvenliğini sağlamalıdır.
• Kaza Mahallini ve Delilleri Muhafaza Etme: Trafik, can ve mal güvenliğini tehlikeye atmadığı sürece kaza yerindeki durum, iz ve deliller kolluk gelinceye kadar değiştirilmemelidir. Anlaşmalı maddi hasarlı kazalarda ise güvenliği tehlikeye düşürmemek adına fotoğraflar çekildikten sonra araçlar taşıt yolu dışına çıkarılabilir.
• İlk Yardım ve Yetkililere Bildirim: Kaza mahallinde usulüne uygun ilk yardım önlemleri alınmalı, durum en yakın zabıtaya ve sağlık kuruluşuna bildirilmelidir.
• Bilgi ve Belgelerin Paylaşımı: Kazaya karışan kişiler talep halinde kimlik, adres, sürücü belgesi, tescil belgesi ve sigorta poliçe bilgilerini birbirlerine göstermek ve vermek zorundadır. Sahibi bulunmayan araç veya eşyaya zarar verilmesi halinde ilgili kişi aranmalı; bulunamazsa görünebilir bir yere yazılı bilgi bırakılarak zabıtaya haber verilmelidir.
• Olay Yerini Terk Etmeme Zorunluluğu: Anlaşmalı tutanak tanzimi hali hariç olmak üzere, yetkili zabıtanın izni alınmaksızın zaruret dışında kaza mahallinden ayrılmak yasaktır. 2918 sayılı Kanun'un 81/3. maddesi gereğince; zabıtanın iznini almadan olay yerinden ayrılan sürücüler idari para cezasıyla cezalandırılır; ölümlü veya yaralanmalı kazalarda olay yerinden ayrılan sürücülere bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilerek sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır.

Kaza tespit tutanağına nasıl itiraz edilir? Tutanak hatalı olduğunda ne yapılmalıdır?

Ankara'da trafik kazası geçiren sürücülerin ve mağdurların en çok tereddüt ettiği konuların başında, tutulan kaza tespit tutanaklarına nasıl itiraz edileceği ve bu tutanakların yargı sürecindeki hukuki bağlayıcılığı gelmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve güncel Yargıtay kararları ışığında; kaza tespit tutanağının doğrudan iptali için müstakil bir dava açılamayacağı, aksinin ancak açılacak maddi/manevi tazminat veya ceza davalarında ileri sürülebileceği açıkça düzenlenmiştir. Sürecin hak kayıplarına yol açmaması ve doğru hukuki yolların izlenmesi adına, deneyimli bir Ankara trafik kazası avukatı ile hareket etmek önem taşımaktadır.

İşte bu kapsamda, kaza tespit tutanağına itiraz yolları ve delil denetimi sürecine dair detaylı hukuki rehberimiz:

Doğrudan iptal veya tespit davası açılamaması

Trafik kazası tespit tutanakları tek başına icrai nitelikte bir idari işlem teşkil etmeyip maddi bir olgunun tespitine ilişkin delil niteliğindedir. Bu nedenle kaza tespit tutanağının doğrudan iptali istemiyle müstakil bir idari veya adli dava açılamaz.

• Sulh Ceza Hâkimlikleri: Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 02.11.2021 tarihli kararında (E. 2021/25295, K. 2021/14114) ve Yargıtay 19. Ceza Dairesi'nin 18.06.2019 tarihli kararında (E. 2018/4357, K. 2019/9639) belirtildiği üzere tutanağın bir idari yaptırım veya tedbir olmayıp "durum tespitinden ibaret" olması sebebiyle, yalnızca kaza tespit tutanağının iptali istemi sulh ceza hâkimliklerince incelenemez.
• Hukuk Mahkemeleri (Hukuki Yarar Yokluğu): Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin onama kararlarında atıf yapılan Bölge Adliye Mahkemesi ve İlk Derece Mahkemesi gerekçelerinde; "kaza tespit tutanaklarına karşı kanunda doğrudan bir itiraz yolu ve iptal yolu düzenlenmemiş olması" ve "kaza tespit tutanaklarına karşı kanunda doğrudan bir itiraz ve iptal yolunun düzenlenmediği" tespit edilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 21.05.2024, E. 2023/2148, K. 2024/4992; 20.10.2025, E. 2024/2651, K. 2025/14305). Nitekim açılan "maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptali" ve kusur tespiti davaları "hukuki yarar yokluğundan usulden reddine" veya dava şartı yokluğundan reddine tabi tutulmaktadır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2023/11279, K. 2025/12887; 06.01.2026, E. 2024/4388, K. 2026/163).
• Yargı Yolu Belirlemesi: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 09.12.2024 tarihli (E. 2024/5427, K. 2024/9718) ilamında, aleyhe düzenlenen tutanağın düzeltilmesi talebine ilişkin olarak Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sulh Ceza Hâkimliği arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığında, "talebin tespit davası niteliğinde olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerekir." sonucuna varılmıştır. Bu nedenle kaza tespit tutanağına itiraz edilecek merci asliye hukuk mahkemesi olup görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise kazanın gerçekleştiği yer mahkemesidir. Ankara'daki asliye hukuk mahkemelerinin adres ve kalem telefonlarına Ankara Adliye Rehberi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Kaza tespit tutanağı kesin midir?

Tutanakta yer alan tespitler ve kusur dağılımı kesin hüküm niteliğinde değildir. Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında aktarıldığı üzere, uygulamada "tazminat davası açılması veya ceza soruşturmasının başlatılması durumunda kaza tespit tutanağına itirazın hâkime veya Cumhuriyet savcısına yapıldığı" ve tutanağın aksinin "açılacak bir ceza ya da tazminat davasında" ileri sürülebileceği belirtilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 20.10.2025, E. 2024/2651, K. 2025/14305; 20.10.2025, E. 2023/4799, K. 2025/14306). Henüz bir dava açılmamışsa delillerin kaybolmasını engellemek amacıyla mahkemeden delil tespiti istenebilir.

Açılan tazminat ve ceza davalarında kaza tespit tutanağı tek başına bağlayıcı delil teşkil etmez:

• Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde ifade edildiği gibi tutanaktaki bilgilerin aksinin "tanık anlatımları ve diğer delillerle kanıtlanmasının mümkün" olduğu kabul edilmektedir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 21.05.2024, E. 2023/2148, K. 2024/4992).
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararlarında, tutanak içeriği ile tarafların iddiaları çeliştiğinde yalnızca kaza tespit tutanağıyla yetinilmesini hatalı bulmuş; "eksik incelemeyle ve kaza tespit tutanağıyla yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." ilkesi benimsenmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 30.04.2024, E. 2022/8875, K. 2024/3996).
• Mahkemece uzman bilirkişi heyetinden denetime açık rapor alınması, kaza krokisi, MOBESE/kamera kayıtları, fren izleri ve hasar fotoğraflarının bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi (18.02.2019, E. 2016/6912, K. 2019/1635), tek taraflı kaza tespiti ile başka bir aracın çarptığı iddiası arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla "tutanak mümzileri dinlenerek ve gerektiğinde kaza mahallinde keşif yapılarak kazanın meydana geliş şekli aydınlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir" sonucuna varmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) süreci

Sürücülerin kendi aralarında düzenledikleri anlaşmalı kaza tespit tutanaklarına istinaden sigorta şirketlerince yapılan kusur değerlendirmelerine karşı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden yasal süreler içinde itiraz edilebilmekte; mutabakat sağlanamadığı takdirde uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu veya genel mahkemeler nezdinde çözüme kavuşturulmaktadır.

Dinçer Avukatlık Bürosu'nda trafik kazası süreçleri

Sigorta alacağı, trafik kazası ve trafik kazası tazminatı, değer kaybı tazminatı, araç pert bedeli, trafik kazası maddi ve manevi tazminat, ölümlü trafik kazası sonucu tazminat, yaralanmalı trafik kazası sonucu tazminat ve sürekli bedensel hasar tazminatı gibi hukuki süreçler; dikkatli bir hesaplama ve güncel içtihat takibi gerektirir.

Dinçer Avukatlık Bürosu olarak; sigorta ve tazminat hukukunda, trafik kazalarından doğan uyuşmazlıklarda bugüne kadar arabuluculuk, sigorta tahkim komisyonu başvuruları ve dava yoluyla pek çok dosyada müvekkillerimize hukuki destek sağladık. Hukuki tecrübemiz, pratik saha deneyimimiz ve çözüm odaklı yaklaşımımızla müvekkillerimizin hak ettikleri tazminata ulaşmaları için süreci yakından takip ediyoruz. Ankara avukat ve Keçiören avukat arayışınızda trafik kazasından kaynaklanan haklarınızı değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.